เมื่อเริ่มคิดจะเซ้งร้าน ขายกิจการ เจ้าของกิจการหลาย ๆ คนมักจะสงสัยว่า “ควรเริ่มต้นจากอะไรดี?” ซึ่งในความเป็นจริงผู้ประกอบการหลาย ๆ คนมักจะเพิ่งเคยขายกิจการเป็นครั้งแรก ไม่ว่าจะเป็นเซ้งคาเฟ่ ร้านอาหาร ร้านเสริมสวย ร้านนวด ร้านซักรีด โรงแรม โรงงาน บริษัทโลจิสติกส์ หรือธุรกิจอีคอมเมิร์ซ ซึ่งไม่ว่าจะเป็นประเภทกิจการใดก็ตาม สิ่งแรกที่ต้องทำคือการเตรียมตัวล่วงหน้า ซึ่งมีผลต่อการเซ้งร้าน เซ้งกิจการให้สำเร็จเป็นอย่างมาก กิจการที่มีการเตรียมตัวมาอย่างดี มักได้รับความไว้วางใจจากผู้ซื้อกิจการและมีโอกาสขายได้อย่างราบรื่นมากกว่า
โดยบทความนี้ได้รวบรวมรายการตรวจสอบสำคัญที่เจ้าของธุรกิจในประเทศไทยควรตรวจสอบก่อนเซ้งต่อหรือขายต่อ
ก่อนอื่นควรทบทวนเหตุผลของตัวเองให้ชัดเจน เช่น เกษียณอายุ ไม่มีผู้สืบทอดกิจการ ต้องการลงทุนในธุรกิจใหม่ ต้องการเงินทุน ย้ายไปอยู่ต่างประเทศ หรือปัญหาด้านสุขภาพ ซึ่งผู้ซื้อกิจการอาจจะสอบถามเหตุผลในการขาย
ดังนั้นจึงควรเตรียมคำอธิบายที่ชัดเจนไว้ล่วงหน้า
ต่อมาให้พิจารณาว่า “ต้องการขายกิจการในราคาเท่าไร?” ซึ่งอย่างไรก็ตามราคาที่ต้องการอาจแตกต่างจากราคาตลาด สิ่งสำคัญคือการพิจารณาปัจจัยต่าง ๆ ร่วมด้วย เช่น ยอดขาย กำไร อุปกรณ์ ฐานลูกค้า และทำเลที่ตั้ง
ข้อมูลยอดขายเป็นหนึ่งในสิ่งที่ผู้ซื้อกิจการให้ความสำคัญมากที่สุด อย่างน้อยควรเตรียมข้อมูลดังต่อไปนี้
✓ ยอดขายรายเดือน
✓ ยอดขายรายปี
✓ แนวโน้มยอดขายย้อนหลัง 6–12 เดือน หรือมากกว่า
กิจการใดที่มีข้อมูลยอดขายชัดเจนและเป็นระบบ จะสร้างความน่าเชื่อถือให้กับผู้ซื้อได้เป็นอย่างมาก
ข้อมูลยอดขายเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอสำหรับผู้ซื้อ ฉะนั้น สิ่งที่ผู้ซื้อต้องการทราบอีกคือ “กิจการได้กำไรจริงเท่าไร?” ซึ่งข้อมูลที่ต้องจัดเตรียมประกอบมีดังต่อไปนี้
✓ ค่าเช่า
✓ ค่าแรงพนักงาน
✓ ค่าสาธารณูปโภค
✓ ค่าวัตถุดิบ
✓ ค่าโฆษณา
✓ ค่าใช้จ่ายอื่น ๆ
อุปกรณ์ถือเป็นทรัพย์สินสำคัญของกิจการ เช่น อุปกรณ์ครัว เครื่องมือเสริมความงาม อุปกรณ์ทางการแพทย์ เครื่องซักผ้า เครื่องจักรการผลิต และยานพาหนะ โดยการจัดทำรายการอุปกรณ์จะช่วยให้ผู้ซื้อกิจการตัดสินใจได้ง่ายขึ้น
ลูกค้าเป็นทรัพย์สินที่มีมูลค่าสูงสำหรับทุกกิจการ ดังนั้นควรจัดเตรียมข้อมูลอย่างเช่น
✓ จำนวนสมาชิก
✓ จำนวนผู้ติดตามใน LINE
✓ จำนวนผู้ติดตามบนโซเชียลมีเดีย
✓ จำนวนลูกค้าองค์กร
✓ จำนวนลูกค้าประจำ
ผู้ซื้อกิจการให้ความสำคัญกับความสามารถในการส่งต่อฐานลูกค้าเดิมเป็นอย่างมาก
สำหรับบางธุรกิจ พนักงานถือเป็นทรัพย์สินสำคัญ จึงควรจัดเตรียมข้อมูลดังต่อไปนี้
✓ จำนวนพนักงาน
✓ อายุงาน
✓ ตำแหน่งงาน
✓ ผู้ถือใบอนุญาตหรือใบรับรองวิชาชีพ
ก่อนขายกิจการควรตรวจสอบรายละเอียดของสัญญาที่เกี่ยวข้อง เช่น
✓ สัญญาเช่า
✓ สัญญาแฟรนไชส์
✓ สัญญากับลูกค้าองค์กร
✓ สัญญากับซัพพลายเออร์
รวมถึงตรวจสอบว่าสามารถโอนสิทธิ์ให้ผู้ซื้อได้หรือไม่
บางประเภทธุรกิจจำเป็นต้องมีใบอนุญาตเฉพาะ เช่น โรงแรม คลินิก โรงงาน และร้านอาหาร ผู้ขายควรตรวจสอบวันหมดอายุและสถานะการต่ออายุให้เรียบร้อย
รูปภาพมีผลอย่างมากต่อจำนวนผู้ที่สนใจติดต่อเข้ามา โดยควรเตรียมรูปภาพดังต่อไปนี้
✓ รูปภายนอกอาคาร
✓ รูปภายในร้านหรือสำนักงาน
✓ รูปอุปกรณ์
✓ รูปสินค้า
✓ รูปคลังสินค้า
✓ รูปสำนักงาน
ซึ่งความประทับใจแรกเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งที่จะช่วยดึงดูดผู้ซื้อให้ติดต่อเข้ามา
ปัจจุบันผู้ซื้อจำนวนมากให้ความสำคัญกับชื่อเสียงออนไลน์ของกิจการ เช่น
✓ Google Reviews
✓ Facebook Reviews
✓ Instagram
✓ TikTok
✓ คะแนนรีวิวบน Shopee
✓ คะแนนรีวิวบน Lazada
รีวิวที่ดีช่วยเพิ่มมูลค่าให้ธุรกิจได้
ควรพิจารณาความต้องการของเจ้าของกิจการเองหลังจากเซ้งร้าน เซ้งกิจการไปแล้ว เช่น
การคิดวางแผนไว้ล่วงหน้าจะช่วยให้การเจรจาเป็นไปอย่างราบรื่น
โดยปกติแล้วกิจการที่ยังเปิดดำเนินการอยู่มักขายได้ในราคาที่สูงกว่า ดังนั้นผู้ขายควรตรวจสอบว่า
✓ สามารถดำเนินธุรกิจต่อระหว่างการขายได้หรือไม่
✓ ขาดทุนรายเดือนไม่มากเกินไปหรือไม่
ข้อมูลที่ผู้ซื้อส่วนใหญ่อยากทราบมักคล้ายกัน คือ
✓ ยอดขาย
✓ กำไร
✓ ลูกค้า
✓ พนักงาน
✓ อุปกรณ์
✓ สัญญา
✓ ศักยภาพในการเติบโต
ดังนั้น ผู้ขายควรเตรียมข้อมูลเหล่านี้ให้พร้อมสำหรับการนำเสนอ
ก่อนลงประกาศเซ้งร้าน เซ้งกิจการ ควรตรวจสอบว่าได้ดำเนินการดังต่อไปนี้แล้วหรือยัง คือ
✓ จัดระเบียบเหตุผลในการขายแล้ว
✓ กำหนดราคาที่ต้องการแล้ว
✓ จัดเตรียมข้อมูลยอดขายแล้ว
✓ จัดเตรียมข้อมูลกำไรแล้ว
✓ จัดเตรียมข้อมูลลูกค้าแล้ว
✓ จัดทำรายการอุปกรณ์แล้ว
✓ ตรวจสอบสัญญาต่าง ๆ แล้ว
✓ ตรวจสอบใบอนุญาตและใบอนุมัติแล้ว
✓ เตรียมรูปภาพแล้ว
✓ จัดระเบียบข้อมูลพนักงานแล้ว
✓ ตรวจสอบรีวิวออนไลน์แล้ว
การเซ้งร้าน ขายกิจการไม่ใช่แค่เพียงลงประกาศขายแล้วนั่งรอผู้ซื้อเท่านั้น แต่ถ้ายิ่งเตรียมตัวไว้ดีเท่าไร ก็ยิ่งมีโอกาสที่จะได้รับการติดต่อสอบถามจากผู้ซื้อกิจการที่สนใจมากขึ้น ทั้งยังช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ซื้อ เพิ่มโอกาสในการขายได้ในราคาที่สูงขึ้น
เริ่มต้นด้วยการตรวจสอบรายการข้างต้น เพื่อตรวจสอบและเรียบเรียงข้อมูลกิจการของคุณ การเตรียมตัวที่ดีคือก้าวแรกสู่ความสำเร็จในการเซ้งร้าน ขายกิจการ
Bizkaakai (บิสค้าขาย) เปิดให้ลงประกาศเซ้งร้าน ขายกิจการได้หลากหลายประเภท ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหาร คาเฟ่ ร้านเสริมสวย ร้านนวด โรงแรม โรงงาน บริษัทโลจิสติกส์ ธุรกิจ E-Commerce และอื่น ๆ อีกมากมาย
ทำไมยังไม่ลองนำกิจการของคุณมาลงประกาศบน Bizkaakai (บิสค้าขาย) เพื่อค้นหาผู้ซื้อที่กำลังมองหาโอกาสทางธุรกิจอยู่?
[ลงประกาศเซ้งร้าน ขายกิจการบน Bizkaakai (บิสค้าขาย)]
Line: @bizkaakai
Email: support@bizkaakai.com